Brussel bindt boer aan 'groene doelen'

EU-steun voor agrariërs moet gerelateerd zijn aan milieuprestaties.

De Europese Commissie wil de steun aan boeren sterker afhankelijk maken van de bijdrage die agrariërs leveren aan milieubescherming. Op die manier blijft de legitimiteit van de Europese landbouwuitgaven gehandhaafd.

Dat was gisteren in Brussel de boodschap van eurocommissaris van landbouw Dacian Ciolos. Hij ontvouwde daar voorstellen voor hervorming van het Europese landbouwbeleid na 2013.

De Unie sluist elk jaar zo'n 55 mrd euro naar de Europese agrarische sector. Ruim 70% daarvan behelsde directe inkomenssteun aan boeren. De landbouwuitgaven zijn goed voor 45,8% van de Europese begroting.

Volgens Ciolos heeft het Europese landbouwbeleid 'nog nooit zo dicht bij een ligitimiteitscrisis verkeerd. Het is tijd om een nieuwe focus aan te brengen.' Hij wil de directe betalingen aan agrariërs door de EU beperken. Die hebben veelal plaats op basis van historische prestaties. In ruil moet er een systeem komen dat is verbonden aan milieu- en natuurdoelen. Een boer krijgt dan een basispremie, en kan toeslagen verdienen door 'groene' en 'blauwe' prestaties. Die laatste zijn bij voorbeeld gerelateerd aan waterkwaliteit.

De agrarische belangenorganisatie LTO Nederland reageerde gisteren kritisch op de voorstellen van Ciolos. 'Dit stuk zegt te weinig over waar het met de landbouw op langere termijn nar toe moet', zegt LTO-voorzitter Albert Jan Maat. Hij vindt dat de EU moet kiezen voor structurele verduurzaming van de agrarische productie. 'De combinatie van meer concurrentiekracht en duurzaamheid past ons heel goed. Deze ambitie komt te weinig terug in het voorstel. Met minder grondstoffen kunnen we hier meer produceren.'

De Europese boerenorganisatie Copa-Cogeca is ook kritisch. 'We hebben steeds meer last van extreme prijsschommelingen. En klimaatverandering zet een vraagteken bij ons vermogen om te voldoen aan de voedselbehoefte van de wereld', meende Copa-voorzitter Padraig Walshe. 'Maar het enige concrete voorstel dat de Commissie nu doet, komt neer op een lastenverzwaring voor boeren. Ze verliezen nu al marktaandeel omdat ze moeten voldoen aan de hoogste standaarden ter wereld.'

Ciolos liet gisteren in het midden hoe groot het landbouwbudget in de toekomst moet zijn. De Commissie en de EU lidstaten zijn hierover verdeeld. Sommige landen willen meer EU-geld naar onderzoek en ontwikkeling van loodsen. Landen als Frankrijk en Duitsland vinden dat er geen cent van de landbouwbegroting af kan.

VVD-Europarlementariër Jan Mulder reageerde kritisch op de voorzetten. 'Het bevat goede punten, maar is soms verontrustend vaag.' Dat laatste geldt onder meer voor de vraag hoe subsidies eerlijker te verdelen tussen boeren, aldus Mulder, en voor de bevordering van een duurzamere landbouwproductie.

Esther de Lange (CDA) maakt zich zorgen over de mate waarin lidstaten zelf mogen bepalen of ze boeren, naast de EU-steun, zelf ook mogen helpen. 'We moeten ervoor waken dat de verschillen niet dusdanig groot worden dat er een oneerlijk speelveld in de Europese Unie ontstaat.'

De lidstaten en het Europees Parlement moeten samen beslissen over de voorstellen van Ciolos. Die komen over anderhalve week voor het eerst aan de orde bij de EU-landbouwministers.

De landbouwcommissie van het Parlement gaf gisteren aan dat het moeilijk zal zijn een besluit over de plannen te nemen als er geen akkoord komt met de lidstaten over de begroting 2011. De besprekingen daarover mislukten maandag. Medio december praten de lidstaten er opnieuw over.  

• Terug