EU komt met sanctie als land export van grondstoffen afremt

Brussel wil handelsvoorwaarden gaan intrekken.

De Europese Commissie zal landen die de uitvoer van grondstoffen naar Europa aan banden leggen, straffen met het schrappen van de handelsvoorwaarden die die landen hebben. Ook gaat Brussel de export van afval waarin nog winbare grondstoffen zitten aan strengere regels onderwerpen.

Dit kondigt eurocommissaris in industriebeleid Antonio Tajani aan in een visiedocument over grondstoffen, dat hij in december presenteert, en dat deze krant heeft ingezien. Het stuk is een antwoord op de groeiende mondiale onrust over verkrijgbaarheid van grondstoffen, en de roep van het Europese bedrijfsleven om maatregelen van Brussel, teneinde de problematiek aan te pakken.

Met het dreigement handelsvoordelen te schrappen, raakt Tajani potentieel in totaal 176 landen en regio's buiten de EU, die nu bij allerlei producten profiteren van lagere Europese invoertarieven. De sanctie geldt bij 'ongerechtvaardigde beperkingen van grondstoffen', aldus Tajani.

Recentelijk botsten de EU en de VS met China toen de Volksrepubliek besloot de uitvoer van aardmetalen of 'zeldzame aarde' via quota te beperken. Die groep elementen is van belang voor productie van electrische auto's en gsm's.

De aardmetalendiscussie is tamelijk recent, maar Europese werkgevers maken zich al langer zorgen over schaarsere grondstoffen. Dat heeft ook te maken met het feit dat de productie van sommige crusiale materialen maar in de hand van enkele bedrijven is.

Het onbehagen over de grondstoffen heeft er mede toe geleid dat bestuursvoorzitter Ekkehard Schulz van staalbedrijf Thyssen Krupp de Duitse industrie oproept tot de stichting van een 'Duitse Grondstof-bv'. Het bedrijfsleven moet via zo'n vehikel nauw gaan samenwerken bij het verkrijgen van grondstoffen, zei Schulz vorige week. Dat kan door te participeren in mijnbouwprojecten.

Als de 'Duitse Grondstof-bv' uitdraait op een almachtige inkoopcombinatie, is dat mogelijk strijdig met de Europese mededingingsregels. Desalniettemin juichte de Duitse minister van economische zaken Brüderle de plannen in een gesprek met een Duitse zakenkrant de plannen toe. Hij wees wel een verzoek om regeringsdeelname in de grondstof-bv af.

Eurocommissaris Tajani houdt zich in zijn grondstoffenstrategie verre van deze Duitse suggestie. Wel neemt hij de oproep eerder dit jaar uit de industrie over het opvoeren van het recycleren van afval over. 'Een groot deel van de twintig miljoen ton die de EU jaarlijks aan afval produceert van elektrische apparaten, kent geen recycling', aldus Tajani's stuk. Brussel moet de barrières die er bestaan voor hergebruik aanpakken, vindt de eurocommissaris. Er is meer innovatie nodig bij het recycleren, en daarbij is aanpak illegale dumping nodig.

De Unie kan bij de zoektocht naar grondstoffen ook nieuwe mijnbouw steunen, aldus het document. Om zorgen over de milieugevolgen van de winning van grondstoffen weg te nemen, stelt Tajani dat de Europese Investeringsbank kan helpen bij plannen voor duurzame mijnbouw.

Jacht op grondstof, Brusselse plannen:

• Land dat uitvoer grondstof bemoeilijkt, krijgt sanctie
• In handelsverdragen exliciete afspraken maken over de uitvoer van grondstoffen
• Export van afval met winbare grondstoffen afremmen
• Aanpak illegale afvaluitvoer
• Certificatie van afvalexport

• Terug